หัวข้อ
💡 องค์ประกอบและรูปแบบพื้นฐานในการสื่อสาร
💡 เทคนิคและวิธีการแบ่งปันข้อมูล
💡 ข้อควรระวังในการแบ่งปันข้อมูล
การแบ่งปันข้อมูล (Information Sharing) คือ การส่งต่อหรือแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างบุคคล กลุ่ม หรือองค์กร เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ในการนำเสนอ แลกเปลี่ยนความรู้ หรือ ใช้ประโยชน์จากข้อมูลร่วมกัน การแบ่งปันข้อมูลในยุคปัจจุบันไม่ได้เป็นเพียงการส่งข้อความ แต่คือกระบวนการสร้างความเข้าใจที่ต้องคำนึงถึงบริบท องค์ประกอบ และความปลอดภัยเพื่อให้สารที่ส่งออกไปบรรลุวัตถุประสงค์อย่างสูงสุด
1.1 องค์ประกอบและรูปแบบพื้นฐานในการสื่อสาร
การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพอ้างอิงจากแบบจำลองของ Claude Shannon, Warren Weaver (พ.ศ. 2492) ซึ่งประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก (SMCR Model) ที่มีรายละเอียดเชิงลึกดังนี้:
ผู้ส่ง (Sender) และ ผู้รับ (Receiver): ทั้งสองฝ่ายมีปัจจัยภายในที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการสื่อสาร ได้แก่ ทักษะการสื่อสาร (Communication Skills), ทัศนคติ (Attitude), ความรู้ (Knowledge), ระบบสังคม (Social System) และ วัฒนธรรม (Culture)
สาร (Message): สิ่งที่ต้องการส่งออกไป ประกอบด้วย เนื้อหา (Content), องค์ประกอบ (Elements), การจัดสาร (Treatment), โครงสร้างของสาร (Structure) และ รหัสของสาร (Code)
ช่องทาง (Channel): วิธีการส่งสารผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 ได้แก่ การได้ยิน การมองเห็น การสัมผัส การรับรู้รสชาติ และความรู้สึก
1.2 เทคนิคและวิธีการแบ่งปันข้อมูล
การเลือกรูปแบบการสื่อสารให้เหมาะกับกลุ่มเป้าหมายมีความสำคัญอย่างยิ่ง โดยสามารถเปรียบเทียบได้ดังนี้:
ตัวอย่างในชีวิตจริง ของการแบ่งปันข้อมูลที่ปรากฏในแหล่งข้อมูล
1. การเขียนบล็อกและการเป็นอินฟลูเอนเซอร์
🛑 บล็อกเกอร์ท่องเที่ยว (Travel Blogger): เช่น การทำเนื้อหา "เที่ยวยังไงให้ได้ตังค์ (แสน)" หรือการรีวิวสถานที่ท่องเที่ยวในต่างประเทศอย่าง "Hokkaido Road Trip"
🛑 บิวตี้บล็อกเกอร์ (Beauty Blogger): เป็นตัวอย่างอาชีพเสริมสำหรับนักศึกษาที่แบ่งปันความรู้ด้านความงาม
🛑 การแบ่งปันเทคนิคเฉพาะด้าน: เช่น การเขียนบทความ "เคล็ด(ไม่)ลับ ซื้อตั๋วเครื่องบินราคาถูก" เพื่อให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่น
2. การใช้สื่อสังคมและเทคโนโลยีในชีวิตประจำวัน
🛑 สื่อสังคม (Social Media): การสื่อสารและโต้ตอบผ่าน Facebook, Twitter และ Webboard ต่างๆ
🛑 แอปพลิเคชันและบริการคลาวด์:
🛑 การใช้ Google Translate เพื่อแปลภาษา
🛑 การทำงานร่วมกันหรือเก็บข้อมูลผ่าน Dropbox, Google G-suite และ Microsoft Office 365
🛑 การใช้แอปพลิเคชัน Magic Plan ในการวัดขนาดห้องเพื่อคำนวณการซื้อกระเบื้องหรือวอลเปเปอร์
3. การนำเสนอตัวตนและผลงาน
🛑 แฟ้มสะสมผลงาน (Portfolio): การรวบรวมเกียรติบัตรและหลักฐานความสามารถเพื่อใช้ สมัครเข้าเรียนต่อในมหาวิทยาลัยหรือ สมัครงาน
🛑 การรายงานหน้าชั้นเรียน: เป็นตัวอย่างของการสื่อสารโดยตรง (Direct Communication) ที่ผู้ส่งสารและผู้รับสารเห็นปฏิกิริยากันทันที
4. นวัตกรรมและเทคโนโลยีสมัยใหม่
🛑 อินเทอร์เน็ตของสรรพสิ่ง (IoT): เช่น การเขียนโปรแกรมด้วยบอร์ด KidBright เพื่อทำ ระบบเปิด-ปิดไฟอัตโนมัติ ตามค่าแสง หรือเครื่องเตือนอุณหภูมิ
🛑 เทคโนโลยีเสมือนจริง (AR/VR): เช่น การใช้ Google Earth VR เพื่อสำรวจโลกเสมือนจริง หรือการใช้ VR Flight Simulator เพื่อจำลองการฝึกบินของนักบิน
5. ข้อควรระวังและกรณีศึกษาปัญหาในสังคมดิจิทัล
🛑 การหลอกลวงออนไลน์: กรณีศึกษา "แสบออนไลน์" ที่ประกาศขายมือถือแต่ส่งปลากระป๋องให้ลูกค้า
🛑 การละเมิดลิขสิทธิ์: กรณีร้านค้า "วุ้นโดราเอมอน" ที่นำตัวละครที่มีลิขสิทธิ์มาใช้โดยไม่ได้รับอนุญาตจนถูกจับกุม
🛑 ภัยคุกคามจากการใช้งาน: เช่น การลืมออกจากระบบ (Log out) ในร้านอินเทอร์เน็ตคาเฟ่ จนทำให้ผู้อื่นเข้าถึงข้อมูลส่วนตัวได้
ที่มา Project 14 ของ สสวท.